Bir eser sanatçının kendisi tarafından ister özgün baskı tekniklerinden herhangi biri, isterse yağlıboya, suluboya veya kolaj gibi bir teknikle üretilmiş olsun, her şekilde orijinaldir ve sanatçı tarafından bizzat imzalanarak sanatseverle buluşur.

“Özgün Baskı”da değişik teknikler serigrafi, gravür, litografi, linolyum olabilir.

Tekniklerin tümü için sanatçı bir ön çalışma yapar. Tıpkı bir tuval boyamak, bir suluboya yapmak gibi özgün baskı resim için de yapılacak bir ön hazırlık vardır. Bu ön hazırlık içerisinde sanatçının ilk yapacağı işlem resmin görüntüsünün eskizlerini yapmaktır. 

Hazırlanan eskizlerin daha sonra o tekniğe uygun kalıplara işlenmesi gerekir ve sanatçı bunu bizzat kendisi yapar. Zaman içerisinde kalıpların değişik aşamalarında provalar yapar. Bu prova baskılar sanatçıyı sonuçta arzu ettiği çoğaltmaya kadar getirir ve kalıpta istediği imaja ulaştığında çoğaltma işlemine başlar.




"dönüşüm", metal üzerine baskı, Pınar Erdoğmuş, 2012.
 
Elde edilen kalıplardan kaç adet basılacak ise 100 veya 50, tespit edilen sayı kadar baskıyı sanatçı bizzat kendisi gerçekleştirir. Sonrasında altını numaralar ve orijinal imzasını çalışmanın üzerine koyar. 

Numaralandırılacak işler üretildikten sonra sanatçı ve atölyenin gözetimi altında geri kalan işler ve kalıp imha edilir. Böylece yeniden basılması imkansız hale getirilir.

Çoğu zaman bir özgün baskı eser üretmek, kullanılan tekniklerin üretim zorluğundan ve gerektirdiği emekten dolayı, yağlıboya veya benzeri tekniklere oranla daha çok zaman ve uğraş gerektirir.


"Nar", gravür, Ümit Doğan, 2012.
”Baskı” özgün bir sanatsal üretimdir.

Özgün Baskı teknikleri; yüksek baskı, düz baskı, şablon baskı ve çukur baskı olmak üzere dört ana grupta toplanabilir. Çukur baskı denilince “gravür”, düz baskı “litografi”, şablon baskı “serigrafi” ve yüksek baskı denilince de “linol” veya ahşap baskılar akla geliyor. 
Gravür; bir metalin çukurlaştırılarak, sonrasında ise çukurlara boya vermek suretiyle baskı yapılan bir tekniktir. Serigrafi; çok sayıda ve canlı renk kullanma şansı olan bir tekniktir. Her renk o resimsel yapıyı ortaya çıkartırken üstüste, katman katman oluşturulur. Örneğin resim onbeş renkten oluşuyorsa, ipekbaskıda bir ipek aracılığı ile ipeğe dökülen her bir renk boyanın kağıt üzerine geçmesi sağlanır. Resimde ne kadar renk varsa kağıt o kadar kere ipeğin altından geçerek, her renkte yeniden işlem görür. 

Özgün baskı resim bir matbaa olayı gibi görülmemelidir. Özgün baskı resim, sanatçının kalıbını kendi eliyle oyduğu veya hazırladığı ve yine kendi eli ile bastığı yani mekanik bir şekilde ürettiği bir işçiliktir. Genelde el presleri veya el makinaları denilen ve tamamen el ile çalışan bir üretim prosedürüdür. Baskının her aşamasında bizzat sanatçının müdahale edebilmesi gerekliliği vardır ve bu nedenledir ki özgün bir sanatsal üretimdir.




"İstanbul'dan Sevgilerle", serigrafi, Devrim Erbil, 2011.
Özgün baskı resim çalışmak bir sanatçı için çok ciddi sanat üretimi yetkinliği gerektirir. İmaj, taş, çinko veya ipek gibi farklı malzemeler üzerine çalışılıyor ve her aşamada denemeler yapılıyor. Bu şekilde rengin doğruluğu, imajın düzgünlüğü, resmin kurgusu, yani her türlü çıkan sonuç sanatsal anlamda sınanıyor.

Kısaca özetlemek gerekirse; özgün baskı resim, yaşayan bir sanatçının, bizzat kendisi tarafından, kendi kontrolü altında, çeşitli özgün baskı tekniklerinden herhangi biri ya da birkaçı ile yaptığı, limitli numaraladığı, baskıdan sonra bizzat kendisinin imza attığı ve baskı sonrasında da kalıpları bir daha baskı tekrarı yapılmamak üzere imha edilen orijinal bir sanat eseridir.




"İsimsiz", gravür, Güngör İblikçi, 2008.
Bazı özgün baskıların altında sıra numarası yerinde gördüğümüz E/A nedir?

Prova baskılar E/A olarak imzalanır. E/A aslında Fransızcada “Epreuve d’Artist” olarak geçen, Türkçedeki karşılığı “prova baskısı” olan, İngilizce “Artist Proof”, Almanca “Probedruck” diye tabir edilen, sanatçının numaralı baskıya geçmeden, önce baskının karar aşamalarında ürettiği, ancak bu aşamada çıktığı halde sanatçı tarafından beğenilerek seçilen belli sayıda imzalanan iştir.

Türkiye’de ve dünyada Özgün baskı resim üreten pekçok kıymetli sanatçı var. 

Çağdaş Türk sanatında çok kıymetli özgün baskı resim üreten çok sayıda sanatçı bulunmaktadır. Elif Naci, Nurullah Berk, Eren Eyüboğlu, Ferruh Başağa, Cihat Burak, Turhan Selçuk, Neşet Günal, Mehmet Pesen, Nedim Günsür, Adnan Turani, Adnan Çoker, Ali Teoman Germaner, Mehmet Güleryüz, Güngör Taner, Ergin İnan, Mustafa Pilevneli, Hayati Misman, Devrim Erbil, Balkan Naci İslimyeli bu isimlerden bazılarıdır.




"İsimsiz", gravür, Süleyman Saim Tekcan, 2010.
Hiç şüphe yok ki; özgün baskı resim konusunda en önemli isimlerin başında, eğitimci ve yenilikçi sanatçı kimliği ile çağdaş özgün baskı sanatı alanına öncü bir etkisi olan Süleyman Saim TEKCAN gelmektedir. Türk standartlarını dünya standartlarına ulaştırma amacı ile Türkiye’de pekçok üniversitede özgün baskı atölyelerinin kurulması ve eğitiminin başlatılmasına önemli katkıları bulunmaktadır. Süleyman Saim TEKCAN tarafından 1974’de temelleri mütevazi bir sanatçı atölyesi olarak atılan, ancak geçen otuz sene içinde dünya standartlarında bir nitelik ve nicelik kazanarak bir müzeye dönüşen IMOGA İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi ise, ellinin üzerinde Türk ve yabancı sanatçının ürettiği bini aşkın eser ve otuzun üzerinde sanatçıdan bağış ve satın alma yolu ile koleksiyona katılan ikiyüzün üzerinde eser ile dünyanın sayılı özgün baskı resim koleksiyonlarından birine sahiptir. Dünyada da sadece özgün baskı resim müzeleri bulunmaktadır. 









"Hayatın Yarışı", Linol baskı, Müjde Ayan, 2009.
Çağdaş Türk sanatçılarına ait özgün baskı çalışmalarından çok güzel ve değerli bir koleksiyon sahibi olabilirsiniz.

Dünyada pekçok sayıda “özgün baskı resim” koleksiyonerleri var. Hatta sadece E/A koleksiyonerleri ya da sadece gravür, sadece litografi veya sadece serigrafi toplayan koleksiyonerler de bulunmakta.

Siz de özgün baskı resim üreten sanatçıları tanımak ve işlerini yakından takip etmek istersenizwww.sanatgezgini.com adresinde pekçok alternatife ulaşabilirsiniz .